3 - سخن روشن و بيان واضح از دل جاهل به دور مىماند و به آن نمىرسد زيرا نادانى و جهالت آن را فرا گرفته و از درك امور ناتوان ساخته است . 4 - بلاغت و حكمت گفتار با سوء استماع بىفايده است و تنها با خوب گوش دادن ، مفيد و سودمند است . ( 1 ) زنهار از مشاجره و جدال امام عليه السلام از مشاجره بر حذر داشته يعنى مجادله‌اى كه مقصود از آن وصول به حق نباشد ، بلكه تنها هدف چيره شدن و برترىجويى بوده باشد . « 1 » امام عليه السلام مىفرمايد : « المراء يفسد الصداقة القديمة ، و يحل العقدة الوثيقة ، و أقل ما فيه أن تكون به المغالبة ، و المغالبة من أمتن أسباب القطيعة . » « 2 » « جدال و مشاجره ، دوستى قديمى را از بين مىبرد و پيمانهاى محكم را بهم مىزند و كمترين اثر آن اين است كه هر كسى بدان وسيله مىخواهد بر ديگرى چيره شود و غلبه‌جويى از محكمترين وسايل بريدن دوستى است . » براستى كه مشاجره و جدال كليد هر بدى است و ميان مردم دشمنى و ستيز مىافكند و بسيارى از گرفتاريها و مشكلات را براى ايشان فراهم مىآورد .

--> ( 1 ) امّا جدال احسن را قرآن مجيد مجاز فرموده است : « ادع إلى سبيل ربّك بالحكمة و الموعظة الحسنة و جادلهم بالّتى هى احسن » ، نجم / 125 ، اما جدال غير احسن همين است كه به گفته منطقيون سائل يا ناقض وضع به دروغ ، حيله و به هر وسيله مىخواهد مجيب يا حافظ وضع را بكوبد ( تبكيت جدلى ) و مغلوب سازد كه اين نوع جدل مذموم است . م ( 2 ) زهر الآداب : 1 / 102 .